“Er worden elk jaar 1 miljoen ganzeneieren vernietigd in Nederland ten behoeve van natuurbeheer.“ Dit klinkt best heftig en is eigenlijk ook wel gek, maar misschien is het nog wel vreemder waarom dat nodig is, leerde ik van moderne jager/verzamelaar Ellen Mookhoek. 

Ellen neemt mensen mee op ganzenei-safari en samen met Ellen ging ik op twee winderige lentedagen mee het moeras in om nesten te behandelen. Natuurbeheerders behandelen elk voorjaar de ganzennesten door heel Nederland door de eieren te vernietigen omdat er een overpopulatie aan (grauwe) ganzen is. Ellen verzamelt zo veel mogelijk eieren om zelf op te eten, want een ganzenei is 3 keer zo groot als een kippenei en net zo lekker. Maar waarom is dit nest behandelen nodig? – vroeg ik mij af. Er is kennelijk een overschot aan ganzen in Nederland. Ik ging op onderzoek uit en leerde dat dit voornamelijk komt door de manier waarop wij in Nederland ons ‘nieuwe landschap’ hebben ingericht. 

Sinds de jaren ‘60 is het aantal kolganzen, brandganzen en grauwe ganzen verveertienvoudigd! De afgelopen jaren broeden er ruim 2 miljoen ganzen in ons land (Sovon). Terwijl de gans voor de jaren ‘60 vrijwel niet eens voorkwam in Nederland. Die gans vind het hier dus goed vertoeven. Tegelijkertijd zijn aantallen boerenlandvogels juist met 60-70% afgenomen: van 4 miljoen tot 1,5 miljoen (CBS). Sinds 1960 had de patrijs een afname van 93%, de zomertortel 92%, de ringmus 92% en Nederlands nationale vogel de grutto 68% (CBS). 

Dat heeft alles te maken met de herinrichting van ons landschap. Met de ruilverkaveling en het opschalen van percelen, het verdwijnen van bomen, heggen en kruiden in het weiland, verdwenen ook het voedsel en de schuilplaatsen van de boerenlandvogels. Er kwam ook een snelgroeiende grassoort die hoogproductief is voor de boer, en lekker voedsel voor de ganzen. Door de efficiëntie-druk om te veel gras te produceren, is het groeiseizoen verlengd waardoor er ook voedsel in de winter is voor de gans. Al met al betekende deze veranderingen dus dat we nu met een bijna uitstervende boerenlandvogel-populatie zitten. En tegelijk ganzen nu als een plaag worden gezien waarbij het nodig is om een miljoen ganzeneieren weg te gooien. 

Erg vreemd allemaal en best schokerend, vind ik. Vooral hoe we zo snel die vogeldiversiteit hebben verkleind. Zoals melkboer Marten het stelt: “De gans is zo beetje de enige soort die in dit nieuwe landschap goed gedijt. Ik vind er zelf ook niks aan, zo’n eentonig saai landschap.” En daarbij sluit ik me aan. Laten we zeker met z’n allen meer ganzeneieren eten ipv weggooien, maar laten we ook vooral kijken hoe er weer meer grutto’s en kieviten kunnen terugkomen op het boerenland. 

 

Myrte

 

Sovon: https://www.sovon.nl/nl/content/aantallen-ganzen-nederland 
CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/13/grutto-gaat-grauwe-gans-komt

Mee met Ellen op safari: http://www.debredemoestuin.nl

Myrte op ganzenei-safari in het riet in Noord-Holland

Wat voorbeelden wat je met ganzeneieren kan: gans-advocaat en bakken op wildvuur door Wildpraat 

Top